spreeuwenpot


Toelichting op foto van de spreeuwenpot. In mijn fotoalbum staat een foto van een spreeuwenpot , deze heb ik eens op de kop getikt bij de ouderwetse Boerenbond. Ik vond ze zo leuk dat ik er meteen drie heb meegenomen waren overigens meteen de laatste. Ze zijn uitgebracht door Best for Birds. en eigenlijk zit er een heel leuk verhaal achter die ik toch wel even met jullie wil delen.
In 1926 is er een merkwaardig stuk aardewerk opgevist in de Leidse Gracht , natuurlijk in Amsterdam. Men kon het niet goed plaatsen omdat het een vreemde pot was, als een kruik met een hals echter de zijkant bevatte een gat. een holle bodem dus hij kon niet staan. Een oor dat niet in het midden zat.  De geleerden ( archeologen en historici) hadden dus nogal wat problemen om uit te vogelen waar de pot voor diende. Dat heeft dus ook lang geduurd want
pas in 1940 kwam er bij een verbouwing van een Amsterdams huis een gevelsteen tevoorschijn met een afbeelding van deze kruik. De pot was tegen de muur gehangen en deed klaarblijkelijk dienst als onderkomen voor een vogelfamilie. Het onderschrift op de gevelsteen luidde “Inde sprevpot”  dus er was geen twijfel meer waarvoor hij was bedoeld, namelijk als nestgelegenheid voor spreeuwen.
Maar nu wordt het verhaal een beetje luguber, want waarom zat er een opening aan de zijkant?
Naspeuringen in 17de en 18de eeuwse kookboeken geven aan dat vogels bij onze voorouders als lekkernij golden.
recepten als Spreeuwensoep of Pasteij van jonge zwaluwen zeggen genoeg.
De opening is een roofopening. De bezitter van de pot wachtte tot de jonge spreeuwen bijna groot genoeg waren om het nest te verlaten en haalde ze er uit via het zijgat om ze in de stoofpot te gooien.
Ze werden vooral in de 16de en 17de eeuw gebruikt en zijn regelmatig te zien op schilderijen en prenten uit die tijd.
Bij Pieter Breughel, Jan van Goyen en Salomon Van Ruysdael laten ze regelmatig zien aan de schoorstenen van boerenwoningen. Kijk je de volgende keer toch weer op een andere manier naar hun schilderijen. “Zoek de spreeuwpot.”
De spreeuwpot wordt de laatste jaren weer gemaakt bij de Maurikse pottenbakkerij de Vogelpot volgens handwerk zoals het 300 jaar geleden ook werd gemaakt. Verkrijgbaar met verschillende vliegopeningen en richtingen( links of rechts) Ideaal voor mussen die het tegenwoordig moeilijk hebben.(45mm doorsnede).
De informatie heb ik gehaald uit het boekje dat je bij de pot krijgt. Zeer interessant vond ik .
 17-de eeuws spreeuwenpot (replica handgemaakt)
Ik heb een kijkje genomen en ze hebben echt hele leuke en verschillende artikelen echt de moeite waard
Advertenties

11 thoughts on “spreeuwenpot

  1. nee lijkt me ook onmogelijk, tenslotte geeft een ander vliegopening een andere vogelsoort, bij alle museastukken die ik heb gezien bevatten de potten wel een extra opening waarwee men in de pot kan reiken, sommige potten hebben zelfs een deksel, een pot uit de 15de eeuw heeft een gat in de bodem. misschien is dat wat ze bedoelen, maar dat vogels er niet uit zouden kunnen lijkt me een broodje aap verhaal tenslotte komt de opgezetheid van jonge vogels door het uitzetten van de veren om de warmte vast te houden, hierdoor lijken ze groter maar zijn dit zeker niet.
    De vogels werden wel op het moment van uitvliegen uit de potten geroofd.

  2. Wat ik hierop weet is dat verschillende invlieggaten , verschillende soorten vogels opleveren, net als nestkasten, spreeuwenpotten zoals de naam zegt zijn bedoeld om spreeuwen te laten broeden, deze werden namelijk veel gegeten en vooral in de soep gebruikt. de echte originele spreeuwenpot is dan ook aan een kant open , namelijk de kant die tegen de muur zit, dit is bedoeld om de spreeuwen juist voordat ze kunnen uitvliegen uit het nest te roven, het gat aan de zijkant is dan ook groot genoeg om er met de hand in te reiken. het lijkt me daarom ook niet nodig om dit te laten afhangen van de invliegopening behalve natuurlijk als je iets anders in de soep wilt dan spreeuwen.

  3. Leuk verhaal wist niet dat er zoveel potten waren voor vogels. Ben weer heel wat wijzer geworden. beankt Fijn weekend en groetjes Annabel

  4. Hé joh, das een leuk verhaal. Ga ik straks toch wijzer naar bed dan dat ik ben opgestaan!
    Wel iets heel anders, maar het verhaal van de bakker van Eelco (schilderij dat in het Muiderslot hangt) is ook zo leuk….
    Groetjes, Miem

  5. Hoi Marion, jeetje, wat interessant om te lezen. Dat zijn toch erg leuke dingen om te weten en je hebt dat leuk verteld. Zo zie je maar, we leren elke dag weer nieuwe dingen van elkaar. Tof hoor. Grt.

  6. Ach jah een spreeuwtje op zijn tijd heeft menigéén verblijd :-))
    Leuke info, was prettig lezen en weer wat wijzer geworden vandaag.
    Fijne dag nog & byebyeBenona

  7. Jakkes…als ik de reactie van Ann lees, maar een super leuk blogje en ben gaan kijken in de vogelpot…jeetje wat een leuke maar vooral aardige dingen!
    groetjes moi

  8. interessant zeg, zo zie je maar wat er aan informatie voord edag komt. Wist dit ook niet hoor, dus het verhaal van de Chinees die kattenvlees verkoopt als andere vleessortdelicatesse, staat niet op zich elf! ha, ha, ha!
    Leuk item!! groetjes, lourenes

  9. Mazza het is luguber maar spreeuwen worden nog steeds gevangen voor consumptie en ook in Nederland, ze worden illegaal verhandeld en in sommige restaurants staan ze als kwartels op het menu!

Wat vind jij ervan?

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s