Ganzen en hun energieverbruik


Na mijn laatste log kreeg toch wel wat reacties over de graastijd bij de ganzen. Ik heb toen aangegeven dat als ganzen opgejaagd worden dit heel veel energie kost en dat ze drie uur nodig hebben om dit verbruikte energie weer bij te vullen . Ik kreeg een reactie als nou als dat zo is zouden ze nooit vanuit Siberië vliegen zonder een gram te verliezen.  In eerste instantie had ik zoiets van ach ja… maar gaandeweg dacht ik erover na en bedacht dat heel veel mensen eigenlijk niet weten wat ze aanrichten want het is dus wel echt zo.

Vliegen kost heel heel veel energie en vogels en dus ook ganzen doen dit alleen maar omdat het meer oplevert dan het kost. Ganzen kiezen ervoor om op het water te overnachten, dit doen ze omdat ze zo veilig zijn voor roofdieren als vos, wolf , lynx , nerts , wezel. Doordat ze op het water kunnen rusten verbruiken ze heel weinig energie, als de vogel aan land zou slapen en verstoord zou worden dan moet de vogel opvliegen, zo’n gans weegt nogal wat en verbruikt bij het omhoog komen heel veel energie. Als de groep ganzen wakker wordt gaan ze naar de graasvelden, dit doen ze al heel vroeg in de morgen om zo een zo lang mogelijke graastijd te hebben.  De vlucht van het water naar de velden kost heel veel energie maar het is het waard omdat de groep zo veilig is.  De vroege ochtend vertrekken is dan weer een manier om zoveel mogelijk energie weer op te bouwen.  De vlucht van water naar gras betekent een herstelperiode van drie uur grazen.  Dus zitten de ganzen om 7 uur ’s morgens op het veld dan hebben ze pas om 10 uur hun energie weer op peil gebracht naar het niveau voor de vlucht. Als je ganzen goed observeert dan zie je dat alles in hun gedrag erop gericht is om dit onnodige energie verbruik te voorkomen.

Bekijk eens een groep grazende ganzen vanuit de auto bijvoorbeeld want dan voelen ze zich niet bedreigt. als je oplet zie je altijd wel een gans met langgestrekte nek rondkijken , dit noemen we de wachter, de wachter houdt de omgeving in de gaten zodat de rest rustig kan grazen. Als de wachter gevaar ontdekt dan zal hij een alarmroep laten horen. Hierop reageren de ganzen door te stoppen met grazen en kijken om hun heen en naar de wachter als de wachter een signaal geeft begint de hele groep weg te lopen , ze proberen dus LOPEND het gevaar uit de weg te gaan.  Is het gevaar niet te ontlopen of raakt de wachter in paniek dan zal de hele groep in een keer de lucht ingaan,

Hoewel ik het net als ieder ander een magnifiek gezicht vind als dit gebeurt ben ik meteen verontrust want voor de ganzen wordt broodnodige energie verspilt.  Het gras groeit langzaam , De grassen die de gans in de wintermaanden eet bevatten voedingsstoffen, jonge scheuten bevatten veel eiwitten, Verder eten ze ook graag  granen omdat hier meer voedingsstoffen inzitten dan gras vandaar dat je ze ook vaak op leeggehaalde maisvelden ziet scharrelen.

Deze paniekvlucht betekent dus echt wel drie uur grazen als je bedenkt hoe gauw een groep ganzen de lucht in kan schieten kun je wel nagaan hoe slopend dit voor ganzen moet zijn.  Ik kan wel gaan rekenen met joules en koolhydraten maar dat zegt weinig. Als ik een trui koop van 50 euro en ik moet er 5 uur voor werken zegt dat eigenlijk veel meer dan dan ik voor 50 euro pin.

Ganzen op de toendra besluiten in een keer op trek te gaan , afhankelijk van het weer.  zijn ze eenmaal op weg dan wordt de vlucht zonder onderbreking uitgevoerd, Ze vliegen zowel overdag als ’s nachts, met een snelheid waar een gemiddelde sporter jaloers op is namelijk met zo’n 80 km/u.  Zo kan het zijn dat de troep brandganzen die we juist zien aankomen twee dagen tevoren nog moesten vertrekken uit Nova Zembla. Het wil echter helemaal niet zeggen dat ganzen deze vlucht toepassen zonder en grammetje te verliezen, de gevolgen zijn echt enorm. Een gans is namelijk een marathonvlieger .

Marathonlopers kennen het principe van het benutten van energie uit vetverbranding, in plaats van uit koolhydraten, wat atleten doen die in een korte tijd explosief hun prestatie moeten leveren. Ganzen zijn marathonvliegers, vele uren zonder onderbreking door het verbranden van hun vetreserve.  Het verbranden van hun vetreserves heeft weer gevolgen voor de capaciteit om warm te blijven bij koude temperaturen.

Het vliegen van ganzen in farmatie is ook een weer een zeer vernuftig systeem om zo min mogelijk energie te verliezen zo vliegen ze in formatie in een V-Vorm.   Elke vogel in de formatie profiteert van de luchtwervelingen die zijn voorganger opwekt.  Deze wervelingen – die alleen met grote vleugels kunnen worden opgewekt – helpen bij de voortstuwing. Een vogel surft als het ware een stukje op de werveling van zijn voorganger mee. En door in zijn luwte te blijven, ondervindt hij ook minder weerstand van de lucht. Door in een vaste positie ten opzichte van elkaar te vliegen, maken de vogels in de formatie optimaal gebruik van deze effecten en verbruiken ze minder energie. Behalve de vogel aan kop: die heeft het extra zwaar en moet worden afgelost voordat hij moe wordt. Elke vogel komt een keer aan de beurt om het peloton aan te voeren. De koppositie wordt over alle vogels in de groep verdeeld. Het merendeel van de tijd vliegen de vogels echter in elkaars luwte, dus netto besparen ze tijdens hun vlucht veel energie. Door de vaste posities die de vogels ten opzichte van elkaar en van de koploper innemen, ontstaan de kenmerkende V- of U-vluchten  ( dit stukje tekst heb ik overgenomen van internet omdat het op geen andere manier is uit te leggen)

Dus hoewel de winter alweer bijna voorbij ik vraag ik toch om als je een groep ganzen ziet grazen om respect te hebben voor hun leefwijze en als je langsloopt en je ziet dat de groep reageert en begint weg te lopen respecteer dit dan en loop om zo voorkom je een hoop leed. kijk hoe de groep reageert en probeer ten alle tijde te voorkomen dat deze de lucht invliegen.

Advertenties

17 thoughts on “Ganzen en hun energieverbruik

  1. Het één lokt altijd het ander uit maar ik vind ook dat je zuinig moet zijn en als je het in zijn ware contest ziet dan komen er inderdaad niet veel ganzen. Wist trouwens niet dat een gans een ingewikkelde familie structuur had. Dus ook zo kan men weer iets leren.
    Een fijne dag. Groetjes Ineke

  2. Ik heb dit met interesse gelezen Marion, en weer wat bij geleerd. Ik kan mij voorstellen dat boeren niet zo blij zijn met een hoop ganzen op het land, maar ze afschieten gaat mij toch te ver hoor.

  3. Ik weet inmiddels wel dat veeboeren het bloed van ganzen wel kunnen drinken omdat ze enorme schade aan weilanden aanrichten met hun uitwerpselen. Koeien willen het gras simpelweg niet meer eten.

    Persoonlijk vindt ik het geweldig leuke vogels en kan hun gedrag uren observeren. Verder zijn ze ook heel fotogeniek en heb ze reeds menigmaal vastgelegd

    • ach weet je Henk, hoeveel koeien staan er nu echt nog buiten? Trouwens als de koeien buitenstonden waar ze hoorden dan vraag ik me af of de ganzen überhaupt op zo’n veld zouden gaan grazen want Ganzen zoeken rust. oorzaak en gevolg denk ik. Tenminste hier zie ik ganzen nooit of zelden daar waar koeien lopen. Koeien zijn ook te nieuwsgierig, lopen naar ganzen toe . In de natuur zie ik galloways en koniks paarden en ganzen wel gewoon bijelkaar, lekker ieder hun eigen gang gaan, zouden onze koeien misschien gewoon te verwend zijn?

  4. Een mooi informatief blog Marion en ik denk er altijd wel om dat de ganzen niet op vliegen, maar Karel heeft hierboven wel een punt want er zijn boeren genoeg die na een bezoek van heel veel ganzen hun weiland voorlopig niet kunnen gebruiken voor andere dieren, dus dat die mensen de ganzen verjagen daar kan ik inkomen.

  5. Morgen Marionneke, Ganzen je ziet in grote getale ook hier bij ons in Nijmegen en omgeving….ik kan er uren naar kijken als ik een grote zwerm zie aanvliegen en neerstrijken op de weilanden, maar het lijkt wel of het ieder jaar meer en meer wordt,men spreekt al van een ganzen plaag die men het liefste wilt vergassen, maar dat mag weer niet en terecht ook… maar nu zegt men, bij de Nijlgans mag dat wel…want het is een gans dat officieel niet hier in Nederland thuis hoort..

    Als ik naar mij zelf kijk en ik weer eens als ik in de Ooijpolder ben een klodder stront op mijn scootmobieltje krijg of dat de stront net langs mijn mouw afglijd dan kan ik ook behoorlijk mopperen hoor, maar daar blijft het dan ook bij,verder vind ik het magnifieke watervogels waar ik graag naar kijk… zo nu en dan fotografeer ik ze, zie mijn blog de Love Story , dikke knuffel je vriendin Gerteke

  6. heb veel respect voor elk dier
    en hoe in dit geval de gans om zijn energie gebruik denkt tijdens de vlucht is prachtig
    maar als ex veeverzorger ,kom ik hier en ook niet bij een ander blog dat van Agnes die mooie fotos van deze mooie vogel liet zien
    de schade die ze berokkenen aan de weilanden zo met hun duizenden tegelijk door het grazen maar ook door hun uitwerpselen
    ik snap ook niet dat er zo weinig gans aangeboden wordt om te eten , wij schoten ze in de jaren 50 en 60 elke jacht en ze zijn prima van smaak , beter dan die franse zooi met hun foigras
    welterusten

    • De discussie of ganzen wel of niet bejaagd moeten worden wil ik niet aangaan, Verder weet ik niet hoeveel vee in de wei staat enz enz, mijn verstand zegt dat als de ganzen hier zijn de koeien in de stal staan en gras groeit wel weer aan, maar nogmaals daar kan ik niet over oordelen, ik weet daar te weinig van af.
      Wat ik wel weet is dat ganzen een heel ingewikkelde familie structuur hebben en dat zomaar een gans afschieten nogal wat gevolgen kan hebben voor de rest van de familie. Verder zijn heel veel ganzen hier te gast en ik vind dat wij daar verantwoordelijkheid voor dragen of we het willen of niet. Er brengen ongeveer een miljoen ganzen hier de winter door en dat lijkt veel , dat geef ik toe maar als je dan weer bedenkt dat dit ook ongeveer de helft van alle ganzen in europa is ,die hier de winter doorbrengen, dan krijgt het verhaal meteen weer een heel ander gevoel.

      http://www.vogelbescherming.nl/vogels_kijken/ganzen

Wat vind jij ervan?

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s